Gewichtstoename

Is gewichtstoename wel normaal?

Ja. Aankomen in gewicht is een logisch gevolg van zwanger zijn. Maar zoals met zoveel is TE veel niet goed. Een gezonde gewichtstoename is goed voor jou en je baby. Eten voor twee? Helemaal niet nodig! Door je zwangerschap heeft je lichaam een iets hogere energiebehoefte. In het eerste trimester moet je denken aan zo’n kleine 50 kcal/dag extra (bijvoorbeeld een glaasje melk). Dit neemt toe, naarmate je zwangerschap vordert. Aan het einde van de zwangerschap zijn veel vrouwen minder actief, waardoor het vaak niet nodig is om veel extra te eten.

Al vroeg in de zwangerschap wordt door je verloskundige of arts je Body Mass Index (BMI) uitgerekend. Niet alle vrouwen voelen zich hier comfortabel bij. Het is goed om je te realiseren dat het helpt om een risico inschatting te maken en de juiste zorg voor jou uit te stippelen. Niemand is erbij gebaat om jou een oncomfortabel gevoel te geven, maar zowel jij als je baby zijn erbij gebaat om de meest veilige zorg te krijgen. Je mag erop vertrouwen dat een hulpverlener dit beoordeelt uit goede intentie en zonder oordeel.

Reken hier je BMI eenvoudig uit met behulp van de calculator.

Aankomen in gewicht hoort bij zwanger zijn. Dat is logisch, als je je bedenkt dat er naast een baby van pakweg 3,5 kilo ook zo’n 500 gram aan placenta ontwikkelt, de baarmoeder zelf wel een kilo zwaar kan worden, er gemiddeld een liter vruchtwater in de baarmoeder aanwezig is, er meer bloed door je aders stroomt, je borsten zich ontwikkelen en je enkel kilo’s vet vasthoudt als voorbereiding op borstvoeding (ongeacht of je besluit te kiezen voor fles- of borstvoeding). Al met al kom je hiermee gemiddeld tien tot twaalf kilo aan. Bij een tweelingzwangerschap zal dit rond de twaalf tot achttien kilo zijn. Natuurlijk is dit per vrouw en per zwangerschap wat verschillend. Behalve je voedingspatroon, kan bijvoorbeeld ook misselijkheid een rol spelen. Ook je smaak kan invloed hebben op wat je wel of juist niet eet. Je smaak kan (tijdelijk) veranderen, waardoor je behoorlijk kan hunkeren naar bepaald voedsel of drinken. Voor andere producten kun je juist een afkeer krijgen.

Het is belangrijk om goed voor je lichaam te zorgen. Dit is buiten de zwangerschap om al zo, maar extra belangrijk tijdens de zwangerschap. Wanneer er sprake is van ondergewicht of overgewicht dan heb je meer kans op complicaties tijdens de zwangerschap. Zo zie je bij ondergewicht bijvoorbeeld vaker dat de baby achterblijft in groei of te vroeg geboren wordt. Bij overgewicht zie je vaker dat zwangere vrouwen een hoge bloeddruk of zwangerschapssuikerziekte krijgen of dat de baby ook groot groeit. Doordat hulpverleners zich bewust zijn van deze extra risico, kunnen ze de zorg hierop aanpassen door bijvoorbeeld extra groeiecho’s of een bloedtest in te plannen. Op deze manier worden de risico’s zo klein mogelijk gehouden en eventuele problemen tijdig opgespoord.

Uit onderzoek is gebleken dat heel veel aankomen tijdens de zwangerschap gelinkt kan worden aan slechtere zwangerschapsuitkomsten. Door goed te investeren in een gezond lichaam, draag je dus al direct bij aan een zo gezond mogelijke start voor je baby. Zelfs op de lange termijn kan je je kind hiermee beschermen, omdat we weten dat baby’s die bijvoorbeeld begonnen zijn met een abnormaal geboortegewicht meer kans hebben om zelf overgewicht te ontwikkelen. Een ander voorbeeld is suikerziekte (diabetes). Bij zwangerschapssuikerziekte hebben later zowel het kind als de moeder een verhoogd risico op diabetes type 2. Je kan de kans op zwangerschapsdiabetes niet wegnemen. Wel kan je de kans hierop kleiner maken door met een gezond gewicht aan de zwangerschap te starten en daarnaast te streven naar een gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap.

Er is dus iets dat je zelf kan doen om de risico’s voor je zwangerschap te verkleinen! Een gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap draagt zogezegd bij aan betere uitkomsten. Hieronder zie je wat een gezonde gewichtstoename is. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen verschillende uitgangssituaties, ingedeeld op BMI aan het begin van de zwangerschap.

• 12,5 – 18 kilo gewichtstoename bij een start BMI van lager dan 18,5 (ondergewicht)
• 11,5 – 16 kilo gewichtstoename bij een start BMI van 18,5 – 25 (normaal gewicht)
• 7 – 11,5 kilo gewichtstoename bij een start BMI van 25 – 30 (overgewicht)
• 5 – 9 kilo gewichtstoename bij een start BMI van > 30 (obesitas)

Vrijwel alle hulpverleners binnen de geboortezorg werken samen met gespecialiseerd diëtisten die je kunnen helpen met een gezond voedingsschema. Mocht je daar graag begeleiding in willen, informeer er gerust naar. Vanzelfsprekend gaat het niet om lijnen, maar om gevarieerd, voldoende en gezond eten. Met gerust zo nu en dan wat lekkers!