Plasproblemen / problemen met de blaas

Weetjes

Tijdens je zwangerschap moet je vaker plassen. Bijna alle zwangere vrouwen hebben hiermee te maken. Ook de kans dat je onwillekeurig wat urine verliest is groter. De Tena lady mag schaamteloos in je winkelmandje; het hoort erbij. Dit is ná de bevalling overigens niet meer zo, dan kun je altijd wat doen aan urineverlies! Je hoort er meer over in onze module met de bekkenfysiotherapeut en de module over de kraamperiode.

Wat daarnaast vaker voorkomt in de zwangerschap is een blaasontsteking, ook wel cystitis (je zegt sis-tie-tis) genoemd. Zeker wanneer je hier aanleg voor hebt moet je er op bedacht zijn. Maar ook voor vrouwen die nooit eerder een blaasontsteking hebben gehad kan juist de zwangerschap een moment zijn waarop dit voor het eerst voorkomt. Je herkent een blaasontsteking minder goed dan buiten een zwangerschap. Dit is belangrijk om je te realiseren, omdat je anders signalen misschien niet of pas laat herkent. Bij een blaasontsteking is het slijmvlies van de blaaswand ontstoken. Wanneer je je blaas leeg plast raken de geïrriteerde blaaswanden elkaar, waardoor je een brandend gevoel kan ervaren aan het einde van de plas, of direct hierna. Tijdens de zwangerschap lukt het soms niet om je blaas goed leeg te plassen. Hierdoor kan je dit alarmsignaal missen. Steeds kleine beetjes plassen en frequent plassen zijn ook aanwijzingen voor een blaasontsteking. Door de zwangerschap is ook dit signaal moeilijker te onderscheiden, aangezien dit ook een ‘gewone’ onschuldige zwangerschapsklacht is. Andere klachten die je kan krijgen bij een blaasontsteking zijn ‘je niet fit voelen’, buikpijn of rugpijn. Als zwangere kan je door een blaasontsteking ook samentrekkingen van de baarmoeder (contracties) krijgen.

Oorzaak

Al vroeg in de zwangerschap kan je merken dat je frequenter naar het toilet moet om te plassen. De nieren zijn goed doorbloed en werken extra efficiënt onder invloed van het Bèta-hCG hormoon. Hierdoor wordt je blaas sneller gevuld. Daarbij neemt de hoeveelheid bloed in je bloedbaan vanaf het tweede trimester toe. Dit wordt via de nieren als het ware gefilterd. Elke nier bestaat uit wel een miljoen minuscuul kleine filtertjes. Na het filteren blijft er urine over; dit bestaat uit water en afvalstoffen die je vervolgens kan uitplassen. Door de toegenomen hoeveelheid bloed in de bloedbaan krijgen de nieren meer vocht te verwerken. Tel daarbij op dat de groeiende baarmoeder tegen de blaas aandrukt en voordat je het doorhebt ben je alweer onderweg naar het toilet. Tijdens de laatste weken van de zwangerschap zal je kindje indalen en kan de druk tegen je blaas om die reden verder toenemen.

Urineverlies komt regelmatig voor in de zwangerschap. De sluitspieren in je hele lichaam werken minder goed, waardoor het lastiger is om je urine op te houden. Door de druk van de baarmoeder (en later van het ingedaalde kindje) staat er ook voortdurend druk op de blaas. Dat maakt ophouden extra lastig.

Een blaasontsteking ontstaat wanneer er bacteriën, bijvoorbeeld vanuit de darm, door de urinebuis in de blaas terecht komen. Bij vrouwen in het algemeen gebeurt dit sneller dan bij mannen, omdat de urinebuis korter is. Bij zwangere vrouwen komt daarbij dat de urinebuis en het nierbekken onder invloed van hormonen wat verwijd zijn. De blaas is ook wat slapper, waardoor er na het plassen nog urine in de blaas kan achterblijven. Dit is een goede voedingsbodem voor bacteriën. In de urine zit tijdens de zwangerschap bovendien wat meer glucose (suiker) en eiwit, wat de groei van bacteriën makkelijker maakt. Wanneer je een verminderde weerstand hebt, heb je ook wat meer kans op een blaasontsteking. Al deze processen zorgen er samen voor dat je als zwangere vrouw vatbaarder bent voor een blaasontsteking.

Wat kan je doen?

Voor het frequent plassen bestaat maar één concreet advies: acceptatie. Probeer niet te lang op te houden, maar maak dat extra rondje langs het toilet. Neem er de tijd voor, zodat je de blaas zo goed mogelijk leegt. Je kan je blaas beter niet proberen leeg te ‘persen’. Ga gewoon rustig zitten, ontspan en kantel je bekken rustig in verschillende houdingen. Ga niet minder drinken! Wel kan je bijvoorbeeld het laatste uur voordat je gaat slapen niet meer drinken, om het aantal keer plassen tijdens de nacht te beperken.

Ook voor ongewild urineverlies speelt acceptatie een rol. Wel kan het zinvol zijn om de bekkenbodemspieren te trainen. Gezien de hormonale impact tijdens de zwangerschap zal je met oefeningen niet ineens de oorzaak van de incontinentie oplossen, maar het kan wel een waardevolle bijdrage zijn en verergering voorkomen. Sowieso is het trainen van de bekkenbodemspieren een goede investering, ook voor na de bevalling. Bij de training van je bekkenbodem is het belangrijk om te leren hoe je deze spieren kan aanspannen, maar minstens zo belangrijk hoe je deze ze kunt ontspannen. Kijk voor tips en uitleg eens naar onze module met de bekkenfysiotherapeut! Indien nodig zijn er prima producten op de markt om ongewild urineverlies op te vangen, zodat je hier discreet mee om kan gaan.

Met betrekking tot de blaasontsteking kun je de volgende adviezen ter harte nemen:

• Drink genoeg. Anderhalf tot twee liter drinken per dag is een goede en gezonde gewoonte (liefst gewoon water).
• Ga bij aandrang om te plassen naar het toilet.
• Plas de blaas zo goed mogelijk leeg (door ontspanning en houdingsveranderingen, dus niet door persen).
• Laat bij twijfel je urine controleren. Dit kan je gratis en vaak zonder afspraak laten doen bij je huisarts. Ook zijn er zelftesten verkrijgbaar. De betrouwbaarheid daarvan hangt natuurlijk af van het juiste gebruik en een juiste manier van ‘aflezen’ van de uitslag. Check ook altijd even de houdbaarheidsdatum. Extra voordeel van een controle via de huisarts is dat hij/ zij de urine meteen op kweek kan zetten, wanneer er sprake blijkt van een blaasontsteking. Er kan dan namelijk ook gekeken worden welke bacteriën de ontsteking hebben veroorzaakt en welk antibioticum hier het beste voor is.
• Heb je een blaasontsteking? Laat deze dan behandelen. Blijf ook nu goed drinken.

Kan het kwaad?

Vaak plassen en ongewild urineverlies zullen ongetwijfeld zo hun frustratie oproepen. Kwaad kan het verder niet. Dit wordt wat anders als er sprake is van een blaasontsteking. Een deel van de blaasontstekingen zullen vanzelf voorbij gaan. Echter, er is ook kans dat een blaasontsteking problemen veroorzaakt. Wanneer je de blaasontsteking niet behandeld met antibiotica dan kúnnen de bacteriën zogenaamd ‘opstijgen’ richting de nieren. Ze kunnen dan een nierbekkenontsteking veroorzaken. Hierdoor kan je je flink ziek voelen. Klachten hierbij zijn koorts en vaak krijg je ook flankpijn. De nieren bevinden zich namelijk in je ‘flanken’, aan weerszijde van je rug, ter hoogte van je middel. Eén of beide flanken kunnen pijnlijk zijn. Een nierbekkenontsteking moet behandeld worden!

Als gevolg van de ontsteking kunnen samentrekkingen van de baarmoeder optreden. Nu zijn de samentrekkingen op zichzelf ongevaarlijk voor de zwangerschap, maar wel vervelend. Er zijn geen duidelijke bewijzen dat énkel een blaasontsteking het risico op vroeggeboorte vergroot. Heb je zelf het idee dat de contracties van de baarmoeder regelmatig en pijnlijk zijn, neem dan altijd even contact op met je verloskundige of arts. Wanneer er complicaties bij komen, zoals een nierbekkenontsteking en/ of hoge koorts, dan kan dit wel risico’s opleveren voor jouzelf en daarmee voor de baby. In dat geval moet je altijd contact opnemen!