Zwanger worden
Voorbereiding
Een goede voorbereiding is het halve werk. Voor sommige stellen geldt dit echt als het gaat om gezond zwanger worden en zwanger zijn. Bijvoorbeeld wanneer je een chronische ziekte hebt of wanneer je medicatie gebruikt. Het is dan verstandig om bij een zwangerschapswens, dus voordat je zwanger wordt, een zogenaamd ‘preconceptioneel adviesconsult’ af te spreken met je huisarts, specialist of met een gynaecoloog. Het kan namelijk zo zijn dat je een verhoogd risico hebt op complicaties tijdens de zwangerschap. Tijdens zo’n gesprek brengt de arts de risico’s in kaart en krijg je adviezen. Soms moet er nagedacht worden over het wijzigen van de medicatie die je gebruikt, omdat niet alle medicijnen veilig zijn om te gebruiken tijdens een zwangerschap. Een preconceptioneel advies kan ook nuttig zijn als je al eerder zwanger bent geweest, maar deze zwangerschap of bevalling gepaard is gegaan met problemen.
Leefstijl
Stellen die gezond zijn en leven zijn over het algemeen sneller zwanger en de zwangerschap gaat ook gepaard met minder complicaties. Het is dus goed om vooraf al aan een gezonde leefstijl te werken. Eén van de belangrijkste zaken hierin is een gezond gewicht. Zowel over- als ondergewicht maken de kans op een zwangerschap kleiner. Het komt een eventuele zwangerschap ten goede om gezond en gevarieerd te eten, te bewegen en een gezond gewicht na te streven. Uiteraard kun je hier hulp bij zoeken, bijvoorbeeld in de vorm van een diëtiste.
Alcohol, roken en drugs hebben een negatief effect op de vruchtbaarheid. Dit geldt zowel voor de vrouw als voor de man. Ook kan het werken met gevaarlijke stoffen invloed hebben op de vruchtbaarheid en de (prille) zwangerschap. Het is dus verstandig om ook op dit vlak van te voren voorzorgsmaatregelen te nemen.
Tot slot is het verstandig tijdig te beginnen met het slikken van foliumzuur. Dit is een vitamine die goed is voor de gezondheid van de baby en maakt de kans op een ernstige handicap, zoals een open ruggetje, kleiner. Het duurt vier weken voordat je lijf voldoende foliumzuur heeft opgebouwd. Idealiter begin je hier dus één maand voordat je zwanger probeert te worden mee. Je blijft het gebruiken tot je 10 weken zwanger bent. Mocht het even duren voordat je zwanger wordt, dan kan dat geen kwaad, je kunt foliumzuur langdurig gebruiken. Je kunt foliumzuur kopen bij de drogist. Zoek dan naar de dosering van 0,4mg of 0,5mg; of slik een zwangerschapsmultivitamine met foliumzuur. In sommige gevallen is het nodig een hogere dosering te slikken, overleg dit met je huisarts of specialist.
Stoppen met anticonceptie
Wanneer je zwanger wilt worden en nog anticonceptie gebruikt, is het uiteraard zaak daar zo snel mogelijk mee te stoppen. Maar kun je op elk moment stoppen? En ben je dan ook direct vruchtbaar? Dat wisselt per anticonceptiemethode. Bij de meeste methodes geldt dat je op ieder moment kunt stoppen en dat de normale vruchtbaarheid direct terugkeert. Toch wordt vaak geadviseerd eerst een natuurlijke menstruatie af te wachten. Je kunt bij een zwangerschap dan nauwkeuriger weten hoever je bent.
Met de volgende methoden kun je op ieder moment stoppen en keert de normale vruchtbaarheid direct terug: alle soorten spiraaltjes, de anticonceptiepleister, de anticonceptiering en het anticonceptiestaafje.
Als je stopt met de pil, worden de meeste vrouwen binnen enkele maanden weer ongesteld. Dit wisselt per persoon. Je bent al vruchtbaar voor de eerste menstruatie, maar je weet dan natuurlijk niet precies wanneer dit is.
Na het gebruik van de prikpil kan het wat langer duren voor je normale vruchtbaarheidsniveau terugkeert, dit wisselt per vrouw en is niet afhankelijk van hoe lang je de prikpil hebt gebruikt. Bij de meeste vrouwen keert het normale vruchtbaarheidsniveau terug na 5 tot 6 maanden na de laatste injectie.
Vruchtbare dagen
Tijdens iedere menstruatiecyclus maakt het lichaam van de vrouw zich klaar om zwanger te worden. De cyclus begint met een menstruatie. Na de menstruatie groeit in één van de twee eierstokken een eicel. Wanneer de eicel rijp is, ‘springt’ deze uit de eierstok, ook wel eisprong of ovulatie genoemd. De eicel gaat via de eileider naar de baarmoeder. Onderweg kan de eicel worden bevrucht door een zaadcel van de man. Wanneer de eicel niet wordt bevrucht, wordt hij afgestoten en word je ongesteld. Wanneer de eicel wel wordt bevrucht, resulteert dit in een zwangerschap. De bevruchte eicel nestelt zich dan in, in het baarmoederslijmvlies.
Om zwanger te worden is het zaak om op het juiste moment seks te hebben. Je bent namelijk slechts enkele dagen per cyclus vruchtbaar: zo’n 5 dagen voor de eisprong tot enkele uren erna. Het mannelijk zaad kan namelijk tot maximaal 5 dagen blijven leven in het vrouwelijk lichaam. Het meest vruchtbaar ben je de laatste twee dagen voor de eisprong en de dag van de eisprong zelf. Wanneer je zwanger wilt worden, kan het fijn zijn te weten wanneer je eisprong is en wat je vruchtbare dagen zijn.
Het moment van de eisprong hangt onder andere af van de duur van je cyclus. Hiermee bedoelen we het aantal dagen tussen de eerste dag van je laatste menstruatie en de eerste dag van je volgende menstruatie. De gemiddelde cyclus duurt 28 dagen. Bij vrouwen met een regelmatige cyclus van 28 dagen valt de ovulatie op dag 14 van de cyclus. Je telt hierbij de eerste dag van je menstruatie als dag 1. Je bent dan dus vruchtbaar vanaf ongeveer dag 9 tot dag 15 van je cyclus; het meest vruchtbaar ben je van dag 12 t/m 14. Is je cyclus gemiddeld wat korter of wat langer, dan reken je als volgt: eerste dag laatste menstruatie + aantal dagen van je cyclus – 14. Je bent vruchtbaar vanaf 5 dagen ervoor tot 1 dag erna.
Door bovenstaande methode te gebruiken, kun je uitrekenen wat je vruchtbare dagen zijn. Je kunt hiervoor ook een speciale calculator gebruiken. Kijk hiervoor even bij de ‘onderzoeken & testen’ pagina.
Het berekenen van je vruchtbare dagen is met name betrouwbaar als je een regelmatige cyclus hebt. Wisselt je cyclus in duur per keer, dan wordt het lastiger om goed te timen. Je kunt in dat geval ook andere methoden gebruiken om je vruchtbare dagen vast te stellen. Het is goed om je te bedenken in hoeverre je de volgende manieren wil toepassen. Het kán bijdragen aan de timing voor het meest vruchtbare moment. Daar staat wel tegenover dat je er vrijwel elke dag mee bezig bent, terwijl de effectiviteit maar gering is. Ga voor jezelf na of één van onderstaande methoden (of een combinatie hiervan) bij je past, of dat je er vooral stress van krijgt. Uiteraard kun je het ook meer op zijn beloop laten!
- Ovulatietest:: met deze methode wordt de LH-piek in de cyclus opgespoord. LH is een hormoon dat in ruime mate aanwezig is in je lichaam, net voor de eisprong. De test is positief vanaf ongeveer twee dagen voor de eisprong.
- Sommige vrouwen ervaren dat hun borsten gedurende de cyclus veranderen, het ene moment voelen ze voller en meer gespannen aan, het andere moment soepeler. De gespannenheid begint pas na de eisprong, dus de vruchtbare dagen liggen in de ‘soepele dagen’. Deze methode werkt dus het beste, wanneer je het gedurende enkele maanden bijhoudt, zodat je de timing kan leren voorspellen. Daarmee is het dus vooral behulpzaam wanneer er sprake is van een regelmatige cyclus.
- Je lichaamstemperatuur verandert: je lichaamstemperatuur stijgt (0,3 tot 0,5 graden) na de eisprong. Bij deze methode is het zaak je lichaamstemperatuur gedurende een lange periode dagelijks bij te houden. Het werkt het beste als je dit dagelijks op hetzelfde tijdstip doet en als je rectaal meet. Om goed te timen moet je seks hebben vóórdat de temperatuur gaat stijgen, want anders ben je te laat. Door het lange tijd bij te houden, kun je dit patroon ontdekken en het juiste moment voorspellen. Maar ook hiervoor geldt dat een regelmatige cyclus dus helpt.
- Het slijm uit je baarmoedermond verandert. Vanaf 3 dagen vóór de ovulatie wordt het slijm doorschijnend, slijmerig en elastisch. Wanneer je het tussen je duim en wijsvinger doet en deze vervolgens opent, dan kan je er draden van trekken. Wil je deze methode gebruiken, dan kun je dagelijks met je vinger wat slijm van de vagina weghalen om te bekijken en de elasticiteit te testen. Zo kun je het patroon ontdekken. Het voordeel van deze methode is dat je (waarschijnlijk) vruchtbaar bent op het moment dat je het ontdekt!
- Sommige vrouwen kunnen hun eisprong voelen: zij beschrijven het als een zeurende pijn ter hoogte van één van de eierstokken, die lijkt op menstruatiepijn en een paar uur aanhoudt. Als je dit voelt, heb je nog een paar uur de tijd om gebruik te maken van deze cyclus om zwanger te worden.
Variatie in de duur van een cyclus is normaal. Maar, wanneer de duur van je cyclus erg schommelt of standaard minder dan 21 of meer dan 36 dagen is, is het verstandig om even contact op te nemen met je huisarts.
