Alles over je baby
Ontstaan van de zwangerschap
Innesteling
Vanuit de eileider, waar de bevruchting heeft plaatsgevonden, legt de bevruchte eicel een weg af naar de baarmoeder. Onderweg vindt er celdeling plaats. Als de bevruchte eicel je baarmoeder bereikt is dit al een balletje vol cellen, ook wel de blastocyste genoemd. In je baarmoeder is slijmvlies opgebouwd, waar de blastocyste zich goed kan innestelen. Na de innesteling spreek je van een zwangerschap!
Zoals je op de foto kan zien, zitten de cellen allemaal aan één kant van de cyste. De rest (trofoblast) zal zich ontwikkelen tot placenta en vliezen. Op het moment dat de blastocyste zich in het baarmoederslijmvlies innestelt kan een bloeding optreden. Dit kan erg spannend zijn op het moment dat er een kinderwens is, omdat het verward kan worden met een beginnende, volgende menstruatie. Maar het kán dus ook passen bij een normaal ontwikkelende zwangerschap. In dat geval zal er bij een zwangerschapsduur van 4 weken een vruchtzakje ontstaan rondom de blastocyste. Vanaf dan spreek je van een embryo.
Meerling
Niet altijd is er sprake van een eenlingzwangerschap. Wanneer er sprake is van een tweelingzwangerschap noem je dit in medische termen een gemelli-zwangerschap. Bij een drieling is sprake van triplets. Klik hier als je alles wil lezen over het ontstaan van een meerlingzwangerschap! Een meerlingszwangerschap is heel bijzonder. Wel kan je je voorstellen dat er bij het dragen van de zwangerschap, maar ook bij de geboorte én daarna meer bij komt kijken. Wist je al dat we hier van alles over vertellen in onze cursus? In de cursusomgeving vind je een speciale module die gaat over meerlingzwangerschappen!
Meer-eiige meerling
Meestal wordt er bij de bevruchting één eicel bevrucht, en ontwikkelt er zich vervolgens één kindje. Bij een meerlingzwangerschap verloopt dit anders. De meeste meerlingen ontstaan door bevruchting van meerderen eicellen. Bij bevruchting van twee eicellen spreek je van een twee-eiige tweeling. Bij bevruchting van drie eicellen van een drie-eiige drieling. De reden dat er bij sommige vrouwen meer dan één eicel vrijkomt bij de eisprong is niet altijd bekend. De volgende factoren kunnen van invloed zijn:
- Met het oplopen van de leeftijd van de vrouw stijgt ook de kans op een meerlingzwangerschap. Onder de 30 jaar is de kans op een tweelingzwangerschap ongeveer één op de 90 zwangerschappen, terwijl er bij een vrouw van 40 jaar een kans van ongeveer één op de 60 is.
- Een zeker mate van erfelijkheid speelt een rol, via de familie van de vrouw.
- De grootste kans op een meerlingzwangerschap ontstaat bij het ondergaan van vruchtbaarheidsbehandelingen. Door middel van hormoonstimulatie wordt de groei van meerdere eicellen gestimuleerd. Wanneer er tijdens de eisprong meerdere eicellen vrijkomen, dan kunnen ook meerdere eicellen bevrucht worden. Wanneer er sprake is van IVF of ICSI (reageerbuisbevruchting), dan worden de eicellen buiten het lichaam bevrucht. Hierna kan wordt er meestal één, maar soms ook twee bevruchte eicellen teruggeplaatst.
De celdeling en innesteling verloopt bij een twee- of drie-eiige meerling hetzelfde als bij een eenling zwangerschap. De embryo’s hebben hun eigen vruchtzak, waarin ze zich zullen ontwikkelen en hebben ook hun eigen erfelijk materiaal. Elke vruchtzak heeft een eigen buitenste vlies (chorion) en binnenste vlies (amnion) en zo’n zwangerschap wordt daarom ook wel een dichoriale diamniotische zwangerschap genoemd. Dit staat voor 2 buitenste én 2 binnenste vliezen. De baby’s kunnen eenzelfde, maar ook een verschillend geslacht hebben en in meer of mindere mate op elkaar lijken. Dit is vergelijkbaar met eventuele andere broertjes en zusjes uit het gezin. Ongeveer 65% van alle tweelingen zijn twee-eiig.
Twee placenta’s, 2 vruchtzakken met ieder een eigen buitenste en binnenste vlies
Een-eiige meerling
Een meerlingzwangerschap kan ook ontstaan uit één bevruchte eicel, ook wel de een-eiige tweeling of drieling. De kinderen uit zo’n zwangerschap delen dus hetzelfde erfelijke materiaal en zullen daarom veel op elkaar lijken. Ook hebben ze dus altijd hetzelfde geslacht. Zo’n meerlingzwangerschap ontstaat tijdens de celdeling van deze ene bevruchte eicel. Afhankelijk van hoe vroeg de splitsing binnen de eicel plaatsvindt, delen de baby’s in meer of mindere mate de vruchtzak en/of placenta. In figuur 2 zie je schematisch de verschillende een-eiige meerlingzwangerschappen en hun verschillen (als voorbeeld gaan we even uit van een tweeling zwangerschap).
De splitsing vindt zeer snel na de bevruchting plaats (binnen 4 dagen na de bevruchting). Beide baby’s hebben een eigen placenta en vruchtzak. Ze hebben ieder hun eigen buitenste vlies (chorion) en een eigen binnenste vlies (amnion). Hiermee noem je ook deze zwangerschap een dichoriale diamniotische (DCDA) tweelingzwangerschap. Dit staat voor 2 buitenste én 2 binnenste vliezen.
Wanneer de splitsing iets later optreedt (dag 4-8 na de bevruchting) dan zie je dat de baby’s één placenta delen. Daarnaast delen ze het buitenste vlies (chorion). Wel hebben ze ieder een eigen binnenste vlies (amnion). Hiermee noem je deze zwangerschap ook wel een monochoriale diamniotische (MCDA) tweelingzwangerschap. Dit staat voor 1 buitenste vlies en 2 binnenste vliezen.
Bij een late splitsing (dag 8-12 na de bevruchting) dan delen de baby’s alles samen. Ze hebben één placenta, maar ook één buitenste vlies (chorion) en één binnenste vlies (amnion). Hiermee noem je deze zwangerschap ook wel een monoamniotische monochoriale (MCMA) tweelingzwangerschap.
Wat je verder nog wil weten
Ook een combinatie van één- en twee-eiige zwangerschappen kan voorkomen. Dit is weliswaar erg zeldzaam. Tijdens een echo onderzoek kan worden vastgesteld of je zwanger bent van een meerling. Of het een- of twee-eiig is kan tot een zwangerschapsduur van 12 weken worden gezien.
Tegenwoordig worden echo’s al vroeg in de zwangerschap gemaakt. Hierdoor zie je dus ook al snel dat er sprake is van een tweelingzwangerschap. Wanneer je deze echo pas later zou maken dan zou je minder vaak een tweelingzwangerschap zien. Dat lijkt gek. Dit komt, omdat van alle meerlingszwangerschappen die worden gezien vóór 7 weken er bij zo’n 10 tot wel 20% één van de vruchtjes niet doorgroeit. Je verliest het vruchtje dan niet, maar je lichaam ruimt het als het ware zelf op. Vaak gaat dit gepaard met wat bloedverlies. Wanneer het andere vruchtje doorgroeit en je na een aantal maanden bevalt, dan zal je hier niks meer van terugzien. Veel van de vrouwen bij wie dit gebeurt, weten het niet, wanneer ze geen vroege echo hebben gehad. De zwangerschap heeft geen extra risico’s.
Een meerlingszwangerschap is heel bijzonder. Wel kan je je voorstellen dat er bij het dragen van de zwangerschap, maar ook bij de geboorte én daarna meer bij komt kijken. We vertellen je hier graag meer over in onze cursus. In de cursusomgeving vind je een speciale module die gaat over meerlingzwangerschappen!